Мафи диде

Нянлай пакамал зи кьепIин патав
Лайлаяр авурди вун я, чан диде.
Зун хана инсан яз чIехи хьун патал
Зегьметар чIугурди вун я чан диде
(Асеф Мегьман)
Заз са гъвечIи эхтилат Ахмедоврин хизандикай кхьиз канзава.
Абур вужар я лагьайтIа, са вири хизанар хьтин са лезги хизанрикай я. Амма абурун арада авай гьуьрметдикай кьилди са суьгьбет авуна канзава.
Хизандин чIехиди Мафи диде я. Мафи Юсифан руш 1936 йисуз Дагъустандин Дагузпара райондин Кара-Кюре хуьре дидедиз хьана. ЧIехи хизанда еке хьайи руш гзаф викIегь тир. Ада чуьлда гвен гуьзвай дишегьлирин кьилел бригадир яз, тахул кIватIиз, колхоздин амбарар ацIурдай. Ам кIвенкIвечи яз акурла вирида адалай чешне къачудай. Яргъи кифер къуьнерихъ вегьейла, чанар гьеркьуь булушка алукIайла, гъиле мукал къуна ам кIвалахал экъечIдай. Адан алакьунар акурла райондин агьалийри ам депутат хкягъна.

Подробнее...

Халкьдиз еке савкьват я

Гьуьрметлу «Алам» журналдин редакция! Квез сифте камар мубаракрай! Квез и четин ва жавабдар кIвалахда чIехи агалкьунар хьурай «Алам»дин уьмуьр яргъи, рехъ бахтлуди хьурай.
Журналдин нумра интернетдай акурла, зун фикир ийиз амукьна, яраб им гьи чIалал акъатзаватIа лугьуз. Чир хьайила, заз пара хвеши хьана. Лезги чIалал акъатзавай журналар газетар, ктабар гьикьван пара хьайитIа, гьакъван хъсан я.
«Алам» журналдин кьве нумра кIелна. Макъалайра гьам тарихдин, гьам чIалан меселаяр къарагъарнава. Куьне лезги халкьдин култура, ацукьун-къарагъун вини дережедиз хкажунин кардик чIехи пай кутазва. Куьне гъиле кьунвай, гьялиз канзавай кьилин меселайрикай сад чIалан михьивал хуьн я. Ам хъсан кIвалах я. ЧIалаз талукь макъалаяр куь журналра гзаф ава. ЧIалан михьивал хуьнин патахъай зи фикирар чи тIвар-ван авай зари Арбен Къардаша вичин макъалада къалурнава. Зун гьадахъ галаз рази я. Чи лезги алимри чIалан винел кIвалах тухванва ва тухузва. Литературадин чIал сад хьун герек я.

Подробнее...

Поездка в Дагестан

Эхир вахтара Дербентдин лезги театрда хъсанвилихъ физвай дегишвилери вири шадарзава. Театрдин цIийи директор Алибег Мусаевани, кьилин режиссер Мирзабег Мирзабегова чIехи зегьметралди теардин коллективдихъ галаз тухузвай  кIвалахри бегьер гузва. ЦIийи эсерар эцигзава, театрдин кьиле авайбурунни коллективдин арада чими миливал арадиз атанва. Амма вири четинвилер абрувай гьеле арадай акъудиз хьанвач. Азербайжан Республикадин халкьдин артист, эхиримжи къад йисан къене вири девлет тедбиррин кьилин режиссер, профессор Жанет Селимовади Дербентдин лезги театрда гайи мастер-клас лекцияни хайи театрдиз куьмек патал вегьенвай са кам тир.
Чи журналди гьар йисуз кьиле тухузвай «Йисан манидар» конкурсдин гъалибриз дипломар гузвай мярекатни и сеферда Лезги театрда кьиле фена.
Ничто не предвещало праздника. Просто уход от будней. Поездка в Дербент, мастер-класс в театре, заезд на родину отца, в Ахты, и долой.

Подробнее...

“Общеписательская литературная газета ”

Родное слово

Родной язык, родное слово -
Народа главная основа,

Мир отражающее око,
Что смотрит в прошлое далёко,

Подробнее...

“Российский колокол”

Чав и мукьвара рикI шадардай са хабар агакьнава. Чи журалдин редколлегиядин, гьакIни "Марвар" литературадин кIватIалдин член В. Муьшкуьрви Кхьирагрин Интернационал КIватIалдиз кандидатвиле гьахьнава!
ТIвар кьунвай и тешкилат Москва шегьерда кардик квайди, адан членвилиз виридуьнядин уьлквейрай кьабулзавайди белки гзафбуруз малум туш. КИКI-дихъ "Российский колокол" тIвар алаз 5 агъзур тираждалди урусдал акъатзавай ва дуьнядин 20 уьлкведиз физвай алманах ава. Алманахдин теклифдалди В.Муьшкуьрвиди вичин ругуд шиирдин элкъуьрунар редакциядиз ракъурайла, абур кьабул хьана. Алай йисан апрелдин тилитда чап жедайвал я. Чи ватанвидин шиирар са шумуд уьлкведа, а цIиргъинай Урусатда, АСШ-да, ЧIехи Британияда, Испанияда, Израилда ва мсб. кIелдайвал я.

“АЛАМ”ди редколлегиядин член Вакъиф МУЬШКУЬРВИ рикIин сидкъидай барка ийизва ва мад чIехи агалкьунар тIалабзава!

Михаил ЛЕРМОНТОВ (1814-1841)

Лермонтов гьакI, гьикI кандатIани хьурай лагьана, яргъал дуьняйрикай, авачир уьмуьрдикай фикирзавай кас туш. Шаирдин шииратда романтикани ава, гьакъикъатни. Адахъ лап зурба бажарагъ ава. Ам вичин вахтунилай вилик ква…
ЧIехи шаирдин муьгьуьббатдин лирика иллаки тариф авуниз лайих ава. Чавай инал адан «Къекъвераг» шиирдин тIвар кьаз жеда. Им адан ва дуьньядин халкьарин поэзиядани цIийи гаф я!
Урусрин машгьур шаир, вичихъ анжах са вичиз хас хатI хьайи Анна Ахматовади М.Ю. Лермонтован туькIуьрунрикай икI лагьанай: «…Ада муьгьуьббатдикай лагьай гафарихъ дуьнядин са шииратдани вичиз барабар тешпигь авач…» Ам гьахъ я, Лермонтован эсерар вири шаиррин эсеррикай кьетIендаказ хкатнава.
«Къекъвераг»… Дуьнядал йикъар-йифер са кьас фу тIалабиз акъудзавай инсан. Адахъ сагъ беден авач, ам гьавиляй усал я… Чи вилик гьакъикъатдин къекъверагзин шикил гьакI акъваззава, гьелбетда.

Подробнее...